Ahmet Mithat Efendi Biyografi
AHMET MİTHAT EFENDİ (d.1844,Tophane İstanbul -ö.1912, İstanbul),Türk yazar,gazeteci ve yayıncı.
HAYATI,ESERLERİ,ESERLERİ HAKKINDA BİLGİ,EDEBİ YÖNÜ,BİYOGRAFİSİ,ROMANLARI,HİKAYELERİ
Tanzimat dönemi edebiyatındaki toplum için sanat düşüncesini gerçekleştiren kişidir. Yazdıkları ile toplum üzerinde çok etkili olmuş, halk için ona temel bilgileri veren bir ilk mektep hocası (hace-i evvel) olmuştur. Ona göre, edebiyat bilimin ortaya çıkardığı icatları, sonuçları halka yaymakta kullanılabilecek bir araçtır. Kendi kendisini yetiştiren bir sanatçıdır; yetişme çağında büyük zorluklar çekmiştir. Roman ve hikâye türlerindeki eserleri önemlidir. Makale, anı, tiyatro, gezi, tarih türlerindeki eserleri ve gazeteciliği ile tanınır. Çok sayıda eseri olan Ahmet Mithat Efendi yazı makinesi olarak tanınır…
*Yazının devamında sanatçının eserlerinin listesini ve kısa açıklamalarını bulabilirsiniz..
Eserlerinde, okurlarına Batı’daki teknolojik gelişmelerle ilgili bilgiler aktarır. Bir romanda, olayın akışını kesip bir makine ya da cihazı tanıttığı olur. Onun romanları teknik yönden kusurludur; eserlerinde edebilik endişesi ve düşüncesi yoktur. Olayın akışın keser, araya girer; okuyucuya bilgiler aktarır. Eserlerinde halkın anlayacağı sade bir dil kullanmıştır.Oldukça geniş bir konu haritası vardır. Batılılaşma özentisi, cariyelik, macera, polisiye, aşk, tarih konuları başta olmak üzere sayısı 41′i bulan romanlarında hemen her konuyu işlemiştir. Felatun Bey’le Rakım Efendi alafrangalık özentisini işlediği romanıdır. Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Dürdane Hanım, Yeniçeriler, Paris’te Bir Türk, Karnaval romanlarından birkaçıdır. Ahmet Mithat, Türk edebiyatında hikâye türünün ilk örneğini yazan kişidir. Hikâyelerini Letaif-i Rivayat adlı bir seride toplamıştır. Kıssadan Hisse, Avrupa’da Bir Cevelan gezi yazısı türündeki eseridir. Ahmet Mithat’ın eserlerinde, başta romantizm olmak üzere birden çok akımın izleri görülür; fakat o ne romantiktir, ne klasiktir, ne de natüralisttir. Tercüman-ı Hakikat, Bedir ve Devir gazetelerini çıkarmıştır. Tiyatro, anı ve tarih alanlarında da eserleri vardır.
Ahmet Mithat Efendi’nin Eserlerinin Kısa Bilgileri
DÜRDANE HANIM: Ahmet Mithat Efendi; roman; macera romanı sayılabilecek bu eser, vaka kuruluşu, aksiyonu, şahıslar kadrosu; ayrıca aşk ve adalet duygularındaki derinliğiyle dikkat çeker; romanda, toplumda genç kızların eğitimi, evlilik kurumunu merkeze alması bakımından dikkate değer bir eserdir…
FELATUN BEY’LE RAKIM EFENDİ: Ahmet Mithat Efendi; roman; yazarın Rodos adasında sürgün olduğu yıllarda yazdığı bir romandır; yazar bu romanında iki tipin çatışmasını anlatır; romanda Felatun Bey, Batı’ya özenen, halktan uzaklaşan ve alafranga davranışlarıyla gülünç duruma düşen bir tiptir. Rakım Efendi ise, akıllı, yeniliklere açık, eğitime önem veren, çalışkan bir tiptir; Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi’nin kendi yaşamından bir yansımasıdır adeta; roman romantik anlayışa uygun bir biçimde yazılmıştır…
HASAN MELLAH: Ahmet Mithat Efendi; roman…
HENÜZ ON YEDİ YAŞINDA: Ahmet Mithat Efendi; roman; Ahmet Mithat Efendi’nin doğalcılığa yöneldiği romanıdır; romanda, Kalyopi’nin başından geçenleri anlatırken dönemindeki Beyoğlu’nun fuhuş dünyasını da, gerçekçi ve doğalcı bir anlatımla gözler önüne serer; bir kızın fuhuşa sürüklenmesinin nedenlerini araştırır ve nasıl kurtulacağı konusunda, ahlâkçı bir gözle öneriler getirir…
HÜSEYİN FELLAH: Ahmet Mithat Efendi; roman; romanda, Hüseyin Fellah adlı bir gencin, bir gece İstanbul’da düşmanları tarafından bıçaklanarak karanlık bir köşeye atılır. O gece kendisine yardım eden Hüsna Hanım ve kızı Şehlevend’le Hüseyin Fellah’ın yolları tekrar Cezayir’de, garip bir biçimde kesişmesinden sonraki olayları anlatır; iyiyle kötünün mücadelesini, ‘aşk’ ekseninde konu alan Hüseyin Fellah “ tek başına bir okul “ olarak tanımlanan, sade bir dille, halkın zevkine göre ve halk için faydalı eserdir…
JÖN TÜRKLER: Ahmet Mithat Efendi; roman; Ahmet Mithat Efendi’nin 10 yıllık bir sükût devresinden sonra kaleme aldığı Jön Türk romanı konusunu II Abdülhamit idaresinin zulme dayanan baskılı döneminden alır. Esasında Abdülhamit’e büyük bir sadakatle bağlı olduğunu bildiğimiz Ahmet Mithat’ın böyle bir konuyu ele alması, eserin ‘Meşrutiyet idaresine hâkim olan ittihatçıların maddî ve manevî baskısı altında yazılmış olduğu’ nu düşündürmektedir…
KARNAVAL: Ahmet Mithat Efendi; roman…
PARİS’TE BİR TÜRK: Ahmet Mithat Efendi; roman…
KISSADAN HİSSE: Ahmet Mithat Efendi; hi-kâye…
LETAİF-İ RİVAYET: Ahmet Mithat Efendi; hikâye; Türk edebiyatının hikâye türünün ilk örneğidir; 24 kitaplık bir hikâye dizisidir; bu eserdeki hikâyelerin bazıları Batı’dan adapte edilmiştir; hikâyeler de abartılı bir romantizm etkisi görülür; olması mümkün gözükmeyen olayların hikâye edildiği bu eserler sürükleyiciliği yönüyle kendini okutmuştur…
YENİÇERİLER: Ahmet Mithat Efendi; hikâye…
MENFA: Ahmet Mithat Efendi; anı; 1873 yılında Rodos adasına sürgüne gönderilen yazarın bu döneme ait hatıralarını anlattığı eseridir; ayrıca bu eserinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun en karışık yıllarına ait önemli bilgiler yer almaktadır…
AVRUPA’DA BİR CEVELAN: Ahmet Mithat Efendi; gezi yazısı; Ahmet Mithat Efendi’nin 1889′da Stockholm’de yapılan Şarkiyatçılar Kongresi’ne Osmanlı delegesi olarak gitmiş, ardından Paris’teki Dünya Sergisi’ni ve Avrupa’nın birçok şehrini ziyaret etmiş, bu seyahatini anlattığı eseridir…
AÇIK BAŞ: Ahmet Mithat Efendi; oyun…
ÇENGİ: Ahmet Mithat Efendi; oyun…
ÇERKES ÖZDENLER: Ahmet Mithat Efendi; oyun…
EYVAH: Ahmet Mithat Efendi; oyun…
SİYAVUŞ: Ahmet Mithat Efendi; oyun…
edebiyatforum.com (Hazırlayan: Orhan EREN )
Eserleri Listesi
Romanları
* Hasan Mellâh yâhud Sır İçinde Esrar (1874)
* Dünyaya İkinci Geliş yâhud İstanbul’da Neler Olmuş (1874)
* Hüseyin Fellah (1875)
* Felatun Bey ile Rakım Efendi (1875)
* Karı-Koca Masalı (1875)
* Paris’de Bir Türk (1876)
* Çengi (1877)(oyun)
* Süleyman Musûlî (1877)
* Yeryüzünde Bir Melek (1879)
* Henüz On Yedi Yaşında (1881)
* Karnaval (1881)
* Amiral Bing (1881)
* Vah! (1882)
* Acâib-i Âlem (1882)
* Dürdâne Hanım (1882)
* Esrâr-ı Cinâyât (1884)
* Cellâd (1884)
* Volter Yirmi Yaşında (1884)
* Hayret (1885)
* Cinli Han (1885)
* Çingene (1886)
* Demir Bey yâhud İnkişâf-ı Esrâr (1887)
* Fennî Bir Roman Yâhud Amerika Doktorları (1888)
* Haydut Montari (1888)
* Arnavutlar-Solyotlar (1888)
* Gürcü Kızı yâhud İntikam (1888)
* Nedâmet mi? Heyhât (1889)
* Rikalda yâhut Amerika’da Vahşet Âlemi (1889)
* Aleksandr Stradella (1889)
* Şeytankaya Tılsımı (1889)
* Müşâhedât (1890)
* Ahmed Metin ve Şîrzât (1891)
* Bir Acîbe-i Saydiyye (1894)
* Taaffüf (1895)
* Gönüllü (1896)
* Eski Mektûblar (1897)
* Mesâil-i Muğlaka (1898)
* Altın Âşıkları (1899)
* Hikmet-i Peder (1900)
* Jön Türkler (1910
Öyküleri
* Kıssadan Hisse (1870)
* Letâif-i rivayat
1. Suni’fi Zann(1870)
2. Gençlik (1870)
3. Esâret (1870)
4. Teehhül (1870)
5. Felsefe-i Zenân (1870)
6. Gönül (1870)
7. Mihnetkeşân (1870)
8. Firkat (1870)
9. Yeniçeriler (1871)
10. Ölüm Allâhın Emri (1873)
11. Bir Gerçek Hikâye (1876)
12. Bir Fitnekâr (1876)
13. Nasîb (1877)
14. Çifte İntikam (1887)
15. Para (1887)
16. Kısmetinde Olanın Kaşığında Çıkar (1887)
17. Diplomalı Kız (1890)
18. Dolabdan Temâşâ (1890)
19. İki Hud’akâr (1893)
20. Emânetçi Sıdkı (1893)
21. Cankurtaranlar (1893)
22. Ana-Kız (1893)
* Durûb-u Emsâl-i Osmâniyye Hikamiyyatının Ahkâmını Tasvir (1872)
* Hayâl-Hakîkat (1891)
Diğer yapıtları
* Üss-i İnkılap ve Zübdetül Hakayık (3 cilt, 1877-78)
* Müdafaa (3 cilt, 1883-85)
* İstibşar (1892)
* Beşair
* Nizam-ı ilmü din (4 cilt)
* Şopenhavr’ın Hikmet-i Cedidesi
* Volter
* Beşir Fuad
* Avrupa’da Bir Cevelan (seyahatname, 1890′da yayımlamış)
* Menfa (özyaşamöyküsü)
tr.wikipedia.org
Benzer Konular